Tıbbı çayların hazırlanması

TIBBİ ÇAYLARIN HAZIRLANMASI Bir tıbbi çayda iki grup drog bulunur; Ana Droglar: Tedavide etkili olan maddeleri taşıyan droglar. Yardımcı Droglar: Koku, tat ve

TIBBİ ÇAYLARIN HAZIRLANMASI

Bir tıbbi çayda iki grup drog bulunur;

Ana Droglar: Tedavide etkili olan maddeleri taşıyan droglar.
Yardımcı Droglar: Koku, tat ve renk düzeltici droglar.

Ana droglar tek veya iki drogdan ibaret olmalıdır. Toksisite gösteren bitkiler tıbbi çay hazırlanmasında kullanılmaz. Toksisite göstermeyen bitkilerin hafif etkili olanları, ideal çay bitkileridirler. Orta şiddette tesirli olanlarla çay hazırlanmasında, dozlara özen gösterilmesi gerekir.
Yardımcu droglar, genellikle uçucu yağ ihtiva eden bitkilerden seçilir ve bunlar preparata hoş bir koku verirler.Tat verici olarak meyan kökü veya meyan balı çok kullanılmaktadır.Tat ve koku vericilerin ana drog ile benzer etki göstermesi tercih edilmelidir.
Hazır tek dozluk kuşburnu çaylarına güzel kırmızı rengi vermek için bunlara bamya çiçeği ilave edilmektedir. Yardımcı droglar ilacın alımını kolaylaştırır ve ayrıca hasta üzerinde psikolojik bir etkide gösterirler. Bu husus özellikle çocuklarda oldukça önemlidir. Halen piyasada üç türlü tıbbi çay bulunmaktadır.
– Eczanelerde veya evlerde taze olarak hazırlanıp, hemen kullanılacak çaylar.
– Firmalar tarafından özel ambalajında ve özel bir isimle satışa sunulan, tek dozluk, süzme paket çaylar.
Bunlar kullanılacağı zaman,sıcak su içinde 2 – 3 dakika bekletilerek hazırlanır. Ambalajları üzerinde son kullanma tarihleri kayıtlıdır. Bu süre imal tarihinden itibaren 2 yıldır.
– Granüle çaylar. Bunlar uçucu yağ veya bitki ekstrelerinden liyofilize edilerek hazırlanmış, şekerli granülelerdir. Daha ziyade bebeklerde kullanılmak üzere ilaç firmalarınca piyasaya verilirler. Ilık suda eritilerek kullanılırlar. Çok şekerli olduğu için, çocuklarda uzun süreli kullanılmaları diş sağlığı açısından mahzurlu olabilir.

Tıbbi çayların bir özelliği, hemen bütün ülkelerde ambalajlarının, çayın endikasyonuna göre seçilmiş belirli renklerde olmasıdır.

– Kalp-damar hastalıklarında kullanılan çayların etiketleri Kırmızı
– Laksatif etkili çayların etiketleri Açık Yeşil
– Diüretik çayların etiketleri Sarı
– Soğuk algınlığına karşı kullanılan çayların etiketleri Koyu Yeşil
– Metabolizma düzenleyeci çayların etiketleri Bordu
-Sindirim sisteminde tedavi edici olan çayların etiketleri Mavi
– Sedatif etkili çayların etiketleri Lacivert

Olarak seçilmektedir.

EVLERDE TIBBİ ÇAY HAZIRLANMASI

Hazırlama tekniğine göre, çaylar infüzyon veya dekoksiyon adını alır.

İNFÜZYON: Çayı yapılacak droglarkabuk, kök, yumru gibi sert kısımlar ise, ufalanarak uygun irilikte parçalar haline getirilir. Yaprak ve çiçek gibi narin droglar ince kıyılır. İnfüzyon kabına alınan bitki parçaları üzerine, önceden kaynatılmış sıcak su ilave edilir. Kabın ağzı kapatılır.subanyosunda veya hafif ateşte 5 dakika tutulur. daha sonra ılıklaşıncaya kadar bekletilir ve temiz bir tülbentten sıkılarak süzülür. Özel bir kayıt yoksa , infüzyonlar %2 oranında hazırlanır. Yani 2.gr. drog veya drog karışımı için 100ml su alınır. Bazı droglar için alınacak miktarlar farklıdır. Bu husus reçetede belirtilir.

DEKOKSİYON : İnfüzyonlardan farklı olarak dekoksiyonlarda soğuk su kullanılır. Önceden ufalanmış drog parçaları üzerine soğuk su konur. Kaynar subanyosunda veya hafif ateşte yarım saat ısıtılır. Süre sonunda sıcak iken sıkılır ve biraz beklenir. Ilıklaşınca tülbentten süzülür. Dekoksiyonlar da %2 oranında hazırlanır. Bazı droglarda ise bu oran %5 veya %10 olabilir ve bu durumda oranın reçetede belirtilmesi gerekir.

Kaynakça: Ö.A. Kalafatçılar., İ. Kalafatçılar., Bitkiler ve sağlık fitoterapi kitapı. Sidas yayınları. 1.Baskı. 2010. İzmir.

İçeriği paylaşın :

Benzer Başlıklar

Siz De Paylaşın